Zmiana społeczna i dyskurs

Wallerstein w kontekście środkowo-europejskim

 (poniżej publikujemy roboczy program)

Konferencja naukowa zorganizowana

przez Oddział Poznański Polskiego Towarzystwa Filozoficznego

oraz Oddział Poznański Polskiego Towarzystwa Socjologicznego

Instytut Filozofii UAM

Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk

 

Planowany termin: 24-25 października  (piątek-sobota) 2008.

 Skład komitetu naukowego konferencji: prof. Tadeusz Buksiński, prof. Michał Chmara, dr hab. Krzysztof Brzechczyn, dr Andrzej W. Nowak, dr Marek Nowak,
dr Przemysław Pluciński, dr Mariusz Turowski,
.

Honorowy udział w komitecie naukowym: prof. Immanuel Wallerstein

Miejsce: Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk (ul. S. Mielżyńskiego 27/29)

----------------------

Informacje organizacyjne:Prosimy o przesłanie na nasz adres e-mailowy abstraktu, który powinien zawierać tytuł, imię i nazwisko autora, wyłożenie głównych tez referatu. W abstrakcie prosimy odnieść się do założeń konferencji określając przedmiot wystąpienia oraz wskazać stawiane pytania badawcze. Objętość abstraktu powinna się mieścić w granicach 1000-1200 znaków (ze spacjami), czyli ok. 1 strony A4 tekstu. Abstrakty prosimy przesyłać do 15 lipca 2008 roku e-mailem na adres: dyskurs@amu.edu.pl.
 

Zebrane abstrakty będą podlegały merytorycznej ocenie komitetu naukowego w składzie: prof. Tadeusz Buksiński, prof. Michał Chmara, dr hab. Krzysztof Brzechczyn, dr Andrzej W. Nowak, dr Marek Nowak, dr Mariusz Turowski, dr Przemysław Pluciński.

 Po 10 wrzesnia, na podstawie dokonanych wpłat, prześlemy do osób zaproszonych (do wygłoszenia referatu) program konferencji. Konferencja w całości finansowana jest ze środków uczestników. Koszt udziału płatny na subkonto UAM wynosi 200 złotych. Wpłaty prosimy przelewać na konto bankowe UAM w BZ WBK:

77 1090 1362 0000 0000 3601 7903

w tytule przelewu podając numer subkonta.


 ----------------------

Założenia konferencji: Immanuel Wallerstein jest dzisiaj jednym z najczęściej cytowanych socjologów. Do niedawna w Polsce wydawał się postacią egzotyczną, ostatnimi czasy ukazało się kilka jego prac, choć wciąż czekamy na przetłumaczenie opus magnum jakim jest trzytomowy Modern World-System.

Recepcja Wallersteina jest niejednoznaczna, dobrze przyjęty przez lewicowe środowiska skupione wokół pism Lewą Nogą, Le Monde Dyplomatique, Recykling idei, ma kłopoty z przyswojeniem w przynależnym sobie środowisku akademickim. To szczególnie zaskakująca sytuacja na polskim gruncie, gdyż sam Walerstein wprost odwołuje się do polskiej tradycji nauk społecznych, szczególnie prac Mariana Małowista.

Stan ten choć osobliwy wydaje się symptomatyczny. Nieobecność Wallersteina a także teorii zależności i ogólniej paradygmatu historyczno-systemowego odsyła do specyficzności naszej autodiagnozy przemian Polski po 1989 roku. Zachwyt nad naiwnie pojmowaną teorią modernizacji i zgoła religijna wiara w program neoliberalny dla jednych uczyniły z Polski „prymusa” przemian naszej części Europy, dla innych zaś zahamowały tak samą transformację jak i refleksję nad nią.

Późna twórczość Wallersteina  – jakkolwiek paradoksalnie to brzmi – to próba wskazania praktycznej wagi namysłu teoretycznego. Bez równoczesnego popadania w akademicka pychę, gdzie myślenie akademickie uzurpuje sobie rolę rewolucyjnego podmiotu. Wallerstein stara się zrealizować szalenie trudne zadanie, z jednej strony nie daje zgody na pozornie neutralną aksjologicznie naukę zredukowaną do technokratycznej funkcji administrowania społeczeństwem, z drugiej przestrzega przed mitem fałszywej awangardy.

Przyswojenie Wallersteina na gruncie polskim i analiza przemian zachodzących w Europie Środkowej jak i narracji o nich wydaje się zadaniem niezwykle palącym. Spróbujmy sformułować kilka obszarów badawczych, które postaramy się podjąć w trakcie konferencji:

Po pierwsze, w istocie propedeutyczny zamysł opisania, jak rozrosła się szkoła analizy procesów określanych syntetycznie mianem ’świata systemu’ (także w perspektywie porównawczej).

Po drugie, pragniemy podjąć problem wskazania alternatywnych sposobów opisu transformacji społecznej i ekonomicznej Europy Środkowej i sformułowania bardziej szczegółowych diagnoz (równocześnie wskazując na transformację samych systemów wiedzy o świece).

Po trzecie zaś, staramy się podjąć problem metody Wallersteina i powiązanego z nią obrazu zmiany społecznej. 

                                   
                                                       ---------------------

Program konferencji:
 

Wprowadzenie do teorii Immanuela Wallersteina  i jej związków z Europą Środkowo-Wschodnią

10:00:10.15 - prof. Tadeusz Buksiński (Instytut Filozofii UAM),

10:15-10:30 - prof. Michał Chmara (Instytut Socjologii UAM).

  

24.10.2008, piątek. Sesja pierwsza 10.30-14.00

 

Socjologia wiedzy i epistemologia

10:30-10:50 - dr hab. Waldemar Czajkowski (Katedra Stosowanych Nauk Społecznych Politechniki Śląskiej), Filozoficzny komentarz do sporu Topolskiego z Wallersteinem;

10:50-11:10 - dr Krzysztof Abriszewski (Instytut Filozofii UMK), Humanistyka (pół)peryferii;

11:10- 11:30 - doc. dr hab. Krzysztof Jasiecki (Instytut Filozofii i Socjologii Polska Akademia Nauk), Osobliwości recepcji teorii Immanuela Wallerstein’a w Polsce;

11:30-11:50 - dr Andrzej W. Nowak (Instytut Filozofii UAM), Półperyferyjność jako kategoria epistemologiczna a nowoczesność, której nigdy nie było;

11:50 12:10 - Przerwa

12:10-12:30 mgr Borys Cymbrowski (Instytut Socjologii, Uniwersytet Opolski), Czy koncepcja zależności ścieżkowej (path dependence) jest przydatna do analizy teorii systemów-światów I. Wallersteina? Próba rekonstrukcji i dyskusja;

12:30-12:50 dr Agnieszka Kolasa-Nowak (Instytut Socjologii UMCS Lublin), Wallerstein i socjologiczne diagnozy polskiej transformacji: kręte drogi recepcji;

 

12:50 – 14:00 Dyskusja nad referatami

14:00- 15: 00 Przerwa obiadowa

 

Sesja druga: 15.00-18.30

Zastosowania koncepcji Wallersteina

15:00-15:20 – dr Stanislav Holubec, (Uniwersytet Karola w Pradze), The Czech lands in the world-system during 20th century

15:20-15:40 - dr hab. prof. UAM Andrzej Gałganek (Instytut Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM), Recepcja koncepcji systemów-światów I. Wallersteina w teoretyzowaniu o stosunkach międzynarodowych;

15:40-16:00 - dr Lech M. Nijakowski (Instytut Socjologii UW), Funkcje masakry w ewolucji kapitalistycznej gospodarki-świata na przykładzie Europy Środkowo-Wschodniej;

16:00-16:20 - dr Joanna Szalacha (Wyższa Szkoła Bankowa w Toruniu), Poza-państwowi aktorzy jako podmioty strukturalnej zmiany ‘systemu-świata’ i ‘gospodarki-świata’;

16:20-16:40 - przerwa

16:40-17:00 - mgr Jan Grzymski (Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW, Instytut Spraw Publicznych), Wschodnioeuropejskość – antropologiczna próba opisu polskiej transformacji”;

17:00-17:20 - dr Krzysztof Pietrowicz (Instytut Socjologii UMK), Transformacja systemowa w Polsce: cechy swoiste i globalne;

17:20-17:40 - dr Jan Sowa (Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie), Demokratyzacja (pół)peryferii. Transformacje polityczne w ujęciu teorii zależności;

17:40-18:00 - dr Piotr Matczak (Instytut Socjologii UAM), dr Marek Nowak (Instytut Socjologii UAM), Półperyferyjność a środowisko. Uwagi o środowiskowej pozycji Europy Środkowej.

18:00-19:00 - Dyskusja nad referatami

 

25.10.2008, sobota. Sesja trzecia 09.30-11.00

 

Zastosowania koncepcji Wallersteina c.d.

9:30-9:50 - dr Wojciech Błasiak (Małopolska Wyższa Szkoła Zawodowa w Krakowie, Katedra Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej), Semiperyferyjność Polski i Europy Środkowo-Wschodniej w warunkach unijnej integracji europejskiej  i zagrożenia  kryzysem systemowym gospodarki światowej;

9:50-10:10 - dr Przemysław Sadura (Zakład Socjologii Polityki w Instytucie Socjologii UW), Od peryferii do peryferii – dyskurs socjologiczny a szansa na przełamanie polskiego zapóźnienia;

10:10-10:30 - mgr Jakub Majmurek (Instytut Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych UJ), Teoria Wallersteina w polskich dyskursach o transformacji;

10:30-10:50 - dr hab. Krzysztof Brzechczyn, (Instytut Filozofii UAM, dr hab.), Europa Środkowo-Wschodnia vs Ameryka Łacińska. O dwóch peryferiach w systemie światowym;

10:50-11:30 - Dyskusja nad referatami

11:30-11:50 - Przerwa

  

Sesja czwarta 11.50-14.00

 

Perspektywa historyczno-opisowa

11:50-12:10 - mgr Jan Swianiewicz (Instytut Filozofii UW), Kapitalizm a nowoczesny system-świat: co jest przedmiotem historii Wallersteina?

12:10-12:30 - dr Mariusz Turowski (Zakład Filozofii Politycznej i Społecznej UWr), Genealogia globalnych nierówności: rasa, klasa i płeć a perspektywa systemów-światów;

12:30-12:50 - dr Iza Desperak (Instytut Socjologii UŁ), Mapa świata, który znamy, czyli Wallersteinowska geografia;

12:50-13:10 - dr Ivan Peshkov (Instytut Wschodni UAM), Transformacja, wolność i przemoc  w perspektywie teorii zewnętrznej determinacji;

13:10-14;00 - Dyskusja nad referatami

14:00-15:30 - Przerwa obiadowa;

15:30-15:50 - dr Mariusz Marszewski (Instytut Wschodni UAM), Myśl polityczna partii Hizb ut-Tahrir na obszarze byłego Związku Radzieckiego jako lokalny przykład oddziaływania globalnej ideologii antykapitalistycznej;

15:50-16:10 - mgr Jarosław Urbański (Inicjatywa Pracownicza), Pomiędzy stabi-lizacją i destabilizacją. Spojrzenie na Europę Środkowo-wschodnią z perspektywy badań socjologicznych Beverly J. Silver;

16:10-16:30 - mgr Tomasz Raburski (Instytut Filozofii UAM), Teoria stosunków międzynarodowych a dziedzictwo Wallersteina. Państwa, geografia, historia i problem naukowości;

16:30-16:45 - przerwa

16:45-17:05 - mgr Mieszko Ciesielski (Instytut Filozofii UAM), Dlaczego Koniec świata jaki znamy?

17:05-17:25 - dr Radosław Kawczyński (WSNHiD), Rosja w systemie światowym;

17:25-18:30 - dyskusja nad referatami

18:30 - Zakończenie i podsumowanie konferencji.

 

**
dr Anna Sosnowska (Instytut Ameryki i Europy UW), Zapóźnienie czy peryferyjność? Modele zacofania nowożytnej Europy Wschodniej w historiografii gospodarczej okresu PRL (tekst do wiadomości uczestników).
.